Sürdürülebilir Finans Nedir?

Sürdürülebilir Finans Nedir? ESG, Finansman Araçları ve Türkiye Rehberi

Sürdürülebilir finans; yatırım, kredi ve diğer finansal kararlar alınırken finansal getiri ve risklerin yanı sıra çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG/ÇSY) faktörlerinin de dikkate alınmasıdır. Amaç yalnızca “çevre dostu” projeleri finanse etmek değil; sermayeyi uzun vadeli ekonomik değer yaratabilecek, çevresel ve sosyal riskleri daha iyi yöneten faaliyetlere yönlendirmektir.

Bu nedenle sürdürülebilir finans; sürdürülebilir yatırım, yeşil finans, sürdürülebilir bankacılık, iklim finansmanı, yeşil tahviller, sürdürülebilirlik bağlantılı krediler ve ESG entegrasyonu gibi birçok farklı alanı kapsayan geniş bir finans yaklaşımıdır.

Dünya Bankası ve Avrupa Komisyonu da sürdürülebilir finansı, çevresel, sosyal ve yönetişim faktörlerinin finansal karar süreçlerine dahil edilmesi ve finansmanın uzun vadeli sürdürülebilir ekonomik faaliyetlere yönlendirilmesi çerçevesinde ele almaktadır.

Sürdürülebilir Finans Ne Anlama Gelir?

Geleneksel finansal analizde yatırım kararları çoğunlukla getiri, nakit akışı, borçluluk, faiz oranı, kredi riski ve piyasa koşulları gibi göstergeler üzerinden değerlendirilir.

Sürdürülebilir finans bu göstergeleri ortadan kaldırmaz. Tam tersine, finansal analizi daha geniş bir risk ve fırsat perspektifiyle tamamlar.

Örneğin bir yatırım değerlendirilirken şirketin finansal performansının yanında şu sorular da gündeme gelebilir:

• İklim değişikliği şirketin faaliyetlerini nasıl etkileyebilir?
• Şirketin karbon yoğunluğu gelecekte maliyet yaratabilir mi?
• Su kıtlığı veya doğal kaynaklara bağımlılık operasyonel risk doğuruyor mu?
• Çalışan hakları ve iş güvenliği süreçleri nasıl yönetiliyor?
• Yönetim kurulu ne kadar bağımsız ve hesap verebilir?
• Şirket sürdürülebilirlik hedeflerini ölçüyor ve raporluyor mu?
• Yeni çevresel düzenlemeler şirketin maliyetlerini veya gelirlerini nasıl etkileyebilir?

Dolayısıyla sürdürülebilir finans, finansal sonuçlarla çevresel ve sosyal faktörlerin birbirinden bağımsız olmadığı düşüncesine dayanır.

Sürdürülebilir Finans ile Finansal Sürdürülebilirlik Aynı Şey mi?

Hayır. Birbirleriyle ilişkili olmalarına rağmen iki farklı kavramdır.

Finansal sürdürülebilirlik, bir şirketin veya kurumun gelirleri, giderleri, borçları ve nakit akışını uzun vadede sağlıklı biçimde yöneterek faaliyetlerini sürdürebilme kapasitesini ifade eder.

Sürdürülebilir finans ise yatırım ve finansman kararlarına ESG faktörlerinin dahil edilmesini ifade eder.

Örneğin güçlü nakit akışına sahip bir şirket finansal açıdan sürdürülebilir olabilir. Ancak faaliyetleri ciddi çevresel zarar yaratıyor, yüksek iklim riski taşıyor veya zayıf yönetişim standartlarına sahipse aynı şirket sürdürülebilir finans perspektifinden daha farklı değerlendirilebilir.

ESG Açılımı Nedir?

ESG, İngilizce Environmental, Social and Governance kelimelerinin baş harflerinden oluşur. Türkçede ÇSY; yani Çevresel, Sosyal ve Yönetişim olarak kullanılabilir.

ESG faktörleri sürdürülebilir finansın en önemli analiz çerçevelerinden biridir.

Çevresel Faktörler

Çevresel kriterler bir şirketin doğa ve iklim üzerindeki etkilerinin yanı sıra çevresel değişimlerden kaynaklanan risklerini kapsar.

Örnek konular şunlardır:

• sera gazı emisyonları,
• enerji tüketimi,
• yenilenebilir enerji kullanımı,
• su yönetimi,
• atık yönetimi,
• kirliliğin önlenmesi,
• biyolojik çeşitlilik,
• döngüsel ekonomi,
• iklim değişikliğine uyum.

Sosyal Faktörler

Sosyal kriterler şirketin çalışanlar, müşteriler, tedarikçiler ve faaliyet gösterdiği toplumlarla ilişkisini değerlendirir.

Başlıca konular:

• çalışan sağlığı ve güvenliği,
• insan hakları,
• çalışan hakları,
• çeşitlilik ve kapsayıcılık,
• fırsat eşitliği,
• tedarik zinciri uygulamaları,
• müşteri güvenliği,
• veri gizliliği,
• yerel toplum üzerindeki etkiler.

Yönetişim Faktörleri

Yönetişim, bir şirketin nasıl yönetildiği ve karar alma mekanizmalarının ne kadar şeffaf ve hesap verebilir olduğu ile ilgilidir.

Örneğin:

• yönetim kurulu yapısı,
• bağımsızlık,
• etik ilkeler,
• yolsuzlukla mücadele,
• denetim,
• risk yönetimi,
• paydaş hakları,
• yönetici ücretlendirmesi,
• bilgi açıklama politikaları

bu kapsamda değerlendirilebilir.

ESG entegrasyonu ise başlı başına bir finansal ürün değildir. PRI tarafından da belirtildiği üzere ESG entegrasyonu, ESG faktörlerinin yatırım analizine ve yatırım kararlarına sistematik biçimde dahil edildiği bir yatırım yaklaşımıdır.

Yeşil Finans ile Sürdürülebilir Finans Arasındaki Fark Nedir?

Bu kavramlar sıklıkla birbirinin yerine kullanılsa da kapsamları farklıdır.

Buna göre yeşil finans, sürdürülebilir finansın daha çevre odaklı bir alt alanı olarak düşünülebilir.

Örneğin bir güneş enerjisi santralinin finansmanı yeşil finans kapsamında değerlendirilebilirken; uygun fiyatlı konut, sağlık ve eğitim projelerini de içeren daha geniş finansman yaklaşımı sürdürülebilir finans kapsamına girebilir.

Sürdürülebilir Finans Neden Önemlidir?

Sürdürülebilir finansın temel işlevi yalnızca toplumsal veya çevresel fayda yaratmak değildir. Aynı zamanda finansal sistemde uzun vadeli risklerin daha görünür hâle gelmesine yardımcı olur.

İklim değişikliği, su kıtlığı, enerji dönüşümü, yeni çevre düzenlemeleri, tedarik zinciri sorunları ve sosyal riskler şirketlerin gelirlerini, maliyetlerini, varlık değerlerini ve finansmana erişimini etkileyebilir.

Bu nedenle sürdürülebilir finans:

• sermayenin sürdürülebilir faaliyetlere yönelmesine,
• iklim ve ESG risklerinin finansal analizlere dahil edilmesine,
• yatırımcıların daha fazla veriyle karar vermesine,
• kurumların uzun vadeli risklerini değerlendirmesine,
• sürdürülebilir projelerin finansmana ulaşmasına,
• şirketlerin ESG performanslarını daha sistematik biçimde yönetmesine

katkı sağlayabilir.

Ancak ESG performansı yüksek olan her yatırımın otomatik olarak daha yüksek finansal getiri sağlayacağı düşünülmemelidir. Sürdürülebilir finans da diğer yatırım yaklaşımları gibi piyasa, kredi, likidite ve değerleme riskleri taşır.

Sürdürülebilir Finans Nasıl Çalışır?

Sürdürülebilir finans uygulamalarının detayları finansal ürüne göre değişse de süreç genel olarak beş aşamada düşünülebilir.

1. ESG Risk ve Fırsatlarının Belirlenmesi

İlk olarak şirketin veya projenin faaliyetleriyle ilişkili çevresel, sosyal ve yönetişim konuları belirlenir.

Örneğin enerji şirketlerinde karbon emisyonları ön plana çıkarken bir teknoloji şirketinde veri güvenliği veya beşeri sermaye daha önemli olabilir.

2. Ölçülebilir Göstergelerin Oluşturulması

Sürdürülebilirlik hedeflerinin yalnızca genel taahhütlerden oluşması yeterli değildir.

Karbon emisyonlarının azaltılması, yenilenebilir enerji oranı, su tüketimi, iş kazası oranları veya sürdürülebilir ürünlerden elde edilen gelir gibi ölçülebilir göstergeler kullanılabilir.

3. Finansman Modelinin Belirlenmesi

Projenin veya şirketin ihtiyacına göre:

• yeşil tahvil,
• sürdürülebilir tahvil,
• sosyal tahvil,
• yeşil kredi,
• sürdürülebilirlik bağlantılı kredi,
• yatırım fonu,
• etki yatırımı

gibi farklı araçlardan yararlanılabilir.

4. İzleme ve Raporlama

Finansmanın hangi faaliyetlere yönlendirildiği veya belirlenen ESG hedeflerinin ne ölçüde gerçekleştirildiği takip edilir.

5. Doğrulama ve Şeffaflık

Bağımsız değerlendirme, denetim, ikinci taraf görüşü ve etki raporlaması gibi mekanizmalar yatırımcı güvenini güçlendirebilir ve greenwashing riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Sürdürülebilir Finansman Türleri ve Ürünleri Nelerdir?

Sürdürülebilir finans piyasası farklı amaçlara göre tasarlanmış birçok finansal aracı kapsar.

Yeşil Tahvil

Yeşil tahvil, ihraçtan elde edilen fonların yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, temiz ulaşım, yeşil binalar veya çevre koruma gibi çevresel fayda sağlayan projelerde kullanıldığı borçlanma aracıdır.

ICMA'nın Yeşil Tahvil Prensipleri, bu piyasada proje seçimi, fonların yönetimi, raporlama ve şeffaflık için yaygın kullanılan uluslararası çerçevelerden biridir.

Yeşil tahvillerin çalışma mekanizmasını, geleneksel tahvillerden farklarını, Greenium kavramını ve ihraç sürecini ayrıntılı incelemek için Sabancı Üniversitesi EDU'nunYeşil Tahvil (Green Bond) Kılavuzu içeriğine göz atabilirsiniz.

Sosyal Tahvil

Sosyal tahviller, elde edilen fonların ölçülebilir sosyal fayda yaratması beklenen projelerde kullanılmasına dayanır.

Uygun fiyatlı konut, sağlık hizmetleri, eğitim, istihdam veya dezavantajlı gruplara yönelik projeler buna örnek olabilir.

Sürdürülebilirlik Tahvili

Sürdürülebilirlik tahvilleri hem çevresel hem sosyal nitelikli projeleri finanse edebilir.

ICMA'ya göre bu tahvillerden elde edilen kaynak, yeşil ve sosyal projelerin birlikte finansmanı veya yeniden finansmanı amacıyla kullanılabilir.

Sürdürülebilirlik Bağlantılı Tahvil

Sustainability-Linked Bond olarak adlandırılan bu araçlarda finansman belirli bir yeşil projeye tahsis edilmek zorunda değildir.

Bunun yerine finansal koşullar ihraççının önceden belirlenen sürdürülebilirlik performans göstergeleri ve hedeflerine ulaşmasına bağlanabilir.

Bu nedenle “fonun nereye harcandığı” ile “şirketin ESG performansı”na bağlı finansman arasındaki ayrım önemlidir. ICMA bu ürünler için ayrı Sustainability-Linked Bond Principles yayımlamaktadır.

Yeşil Kredi

Yeşil krediler çevresel fayda sağlayan belirli faaliyet veya projelerin finansmanı amacıyla kullanılabilir.

Örneğin:

• güneş veya rüzgâr enerjisi yatırımları,
• enerji verimliliği projeleri,
• düşük karbonlu ulaşım,
• yeşil binalar,
• sürdürülebilir su yönetimi

yeşil kredi kullanım alanları arasında bulunabilir.

Sürdürülebilirlik Bağlantılı Kredi

Sustainability-Linked Loan modelinde kredinin maliyeti veya bazı finansal koşulları şirketin belirlenen sürdürülebilirlik KPI'larına ulaşmasına bağlanabilir.

Örneğin bir şirket belirlenen karbon yoğunluğu azaltım hedefini gerçekleştirirse kredi marjında farklılaşma oluşabilecek bir yapı tasarlanabilir.

LMA, sürdürülebilir kredi piyasasında Green Loan Principles, Social Loan Principles ve Sustainability-Linked Loan Principles gibi çerçeveler yayımlamaktadır.

Yeşil ve Sürdürülebilir Kira Sertifikaları

Türkiye'de sürdürülebilir finans yalnızca geleneksel tahvil ve kredi ürünleriyle sınırlı değildir.

SPK'nın yayımladığı rehber yeşil ve sürdürülebilir borçlanma araçlarının yanı sıra yeşil ve sürdürülebilir kira sertifikalarını da kapsamaktadır.

Sürdürülebilir Yatırım Nedir?

Sürdürülebilir yatırım, finansal risk ve getiri değerlendirmesine ESG faktörlerini de dahil eden yatırım yaklaşımlarının genel adıdır.

Ancak piyasada farklı sürdürülebilir yatırım stratejileri bulunur.

ESG Entegrasyonu

ESG faktörlerinin geleneksel finansal analizle birlikte değerlendirilmesidir.

Bir yatırımcı örneğin şirketin gelir büyümesi, borçluluğu ve değerlemesinin yanında karbon maliyetleri veya yönetişim risklerini de analiz edebilir.

SRI – Sosyal Sorumlu Yatırım

Socially Responsible Investment yaklaşımında yatırım evreni belirli etik veya sosyal kriterlere göre sınırlandırılabilir.

Bazı yatırımcılar belirli sektörleri yatırım evreninin dışında bırakırken bazıları belirli sürdürülebilirlik kriterlerini sağlayan şirketlere öncelik verebilir.

Tematik Yatırım

Belirli bir sürdürülebilirlik temasına yatırım yapılmasını ifade eder.

Örneğin:

• temiz enerji,
• enerji depolama,
• sürdürülebilir su,
• döngüsel ekonomi,
• iklim teknolojileri

tematik yatırım alanları olabilir.

Etki Yatırımı

Impact investing, finansal getirinin yanı sıra önceden hedeflenen, pozitif ve ölçülebilir sosyal veya çevresel etkinin yaratılmasını amaçlar.

Dolayısıyla etki yatırımı hayırseverlikle aynı şey değildir. Global Impact Investing Network, etki yatırımlarını pozitif ve ölçülebilir sosyal veya çevresel etki yaratma niyetinin finansal getiri hedefiyle birlikte bulunduğu yatırımlar olarak tanımlamaktadır.

Sürdürülebilir Yatırım Fonları Nedir?

Sürdürülebilir yatırım fonları, yatırım stratejisinde ESG veya belirli sürdürülebilirlik kriterlerini kullanan fonlardır.

Ancak “sürdürülebilir” etiketi taşıyan bütün fonların aynı yatırım stratejisini uyguladığı varsayılmamalıdır.

Bir fon:

• ESG entegrasyonu yapabilir,
• belirli sektörleri dışlayabilir,
• yalnızca sürdürülebilirlik liderlerine yatırım yapabilir,
• iklim veya temiz enerji gibi tematik alanlara odaklanabilir,
• ölçülebilir etki hedefleyebilir.

Bu nedenle yatırımcıların yalnızca fonun adına değil; yatırım politikasına, portföy bileşimine, kullanılan ESG metodolojisine, ücretlerine, risk düzeyine ve raporlama yaklaşımına da bakması gerekir.

Sürdürülebilir Bankacılık Nedir?

Sürdürülebilir bankacılık, bankaların kredi verme, yatırım, risk yönetimi ve diğer bankacılık faaliyetlerinde çevresel, sosyal ve yönetişim riskleri ile fırsatlarını dikkate almasıdır.

Bankalar finansal sistem içinde sermayenin hangi faaliyetlere yöneldiğini doğrudan etkileyebildiği için sürdürülebilir finans dönüşümünde kritik rol oynar.

Bir banka sürdürülebilir bankacılık kapsamında:

• kredi portföyünün çevresel risklerini analiz edebilir,
• yeşil projelere finansman sağlayabilir,
• karbon yoğun sektörlere yönelik geçiş risklerini değerlendirebilir,
• sürdürülebilirlik bağlantılı kredi ürünleri geliştirebilir,
• iklim senaryolarını risk modellerine dahil edebilir,
• ESG verilerini kredi tahsis süreçlerinde kullanabilir.

Türkiye'de BDDK da sürdürülebilir finansı çevresel, sosyal ve yönetişimsel risk ve fırsatların finansal kararlarda dikkate alındığı bir yaklaşım olarak ele almaktadır.

Sürdürülebilir Finansın Başlıca Riskleri Nelerdir?

Sürdürülebilir finansın yaygınlaşması yeni finansal fırsatlar yaratırken yeni değerlendirme problemlerini de beraberinde getirir.

Fiziksel İklim Riski

Sel, yangın, kuraklık, aşırı sıcaklık veya diğer iklim olaylarının şirketlerin varlıkları, üretimi ve tedarik zincirleri üzerinde oluşturabileceği finansal risklerdir.

Geçiş Riski

Ekonominin düşük karbonlu modele geçmesi sırasında düzenlemeler, teknolojiler, tüketici davranışları veya karbon fiyatları değişebilir.

Bu değişimler bazı şirketlerin gelirlerini, maliyetlerini veya varlık değerlerini etkileyebilir.

Veri Riski

ESG verilerinin kapsamı, ölçüm yöntemleri veya karşılaştırılabilirliği şirketler arasında farklı olabilir. Yetersiz veri yanlış yatırım kararlarına neden olabilir.

Greenwashing Riski

Greenwashing veya yeşil aklama; bir ürünün, yatırımın veya şirket faaliyetinin gerçekte olduğundan daha sürdürülebilir gösterilmesidir.

Bir finansal ürünün isminde “yeşil”, “ESG” veya “sürdürülebilir” kelimelerinin bulunması tek başına çevresel veya sosyal etkinin kanıtı değildir.

Güvenilir sürdürülebilir finans uygulamalarında açık kriterler, ölçülebilir KPI'lar, şeffaf raporlama ve gerektiğinde bağımsız doğrulama önem taşır.

AB Taksonomisi Nedir?

AB Taksonomisi, hangi ekonomik faaliyetlerin çevresel açıdan sürdürülebilir kabul edilebileceğini belirlemeye yardımcı olan bir sınıflandırma sistemidir.

Amaç finansal piyasalarda ortak bir sürdürülebilirlik dili oluşturmak, karşılaştırılabilirliği artırmak ve sermayenin çevresel dönüşümü destekleyen faaliyetlere yönelmesini kolaylaştırmaktır.

AB Taksonomisi altı çevresel hedef belirler:

1. İklim değişikliğinin azaltılması
2. İklim değişikliğine uyum
3. Su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması
4. Döngüsel ekonomiye geçiş
5. Kirliliğin önlenmesi ve kontrolü
6. Biyolojik çeşitlilik ve ekosistemlerin korunması ve restorasyonu

Bir ekonomik faaliyetin Taksonomi ile uyumlu kabul edilebilmesi için genel olarak:

• en az bir çevresel hedefe önemli ölçüde katkıda bulunması,
• diğer çevresel hedeflere önemli zarar vermemesi,
• asgari sosyal güvencelere uygun olması,
• ilgili teknik tarama kriterlerini karşılaması

gerekir.

Dolayısıyla AB Taksonomisi yalnızca “çevreci şirketlerin listesi” değildir; ekonomik faaliyetlerin belirli kriterler üzerinden sınıflandırılmasını sağlayan teknik bir çerçevedir.

Türkiye'de Sürdürülebilir Finans Nasıl Gelişiyor?

Türkiye'deki sürdürülebilir finans ekosistemi sermaye piyasaları, bankacılık, sürdürülebilirlik raporlaması ve yeşil taksonomi çalışmaları üzerinden gelişmektedir.

SPK ve Sürdürülebilir Sermaye Piyasası Araçları

Sermaye Piyasası Kurulu 2022 yılında Yeşil Borçlanma Aracı, Sürdürülebilir Borçlanma Aracı, Yeşil Kira Sertifikası ve Sürdürülebilir Kira Sertifikası Rehberi'ni yayımladı.

Rehber; proje seçimi, fonların kullanımı ve yönetimi, raporlama ve dış değerlendirme gibi konuları kapsamakta ve ICMA Yeşil Tahvil İlkelerini temel alan bir yapı sunmaktadır.

TSRS – Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları

Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları, belirli kapsamdaki şirketlerin sürdürülebilirlikle bağlantılı finansal risk ve fırsatlarını daha standart bir yapıda açıklamasını sağlayan önemli bir çerçevedir.

KGK'nın açıklamasına göre TSRS, 1 Ocak 2024 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir.

TSRS'nin uluslararası bağlamı açısından IFRS Foundation tarafından oluşturulan IFRS S1 ve IFRS S2 standartları da önemlidir. IFRS S1 sürdürülebilirlikle ilgili finansal risk ve fırsatların açıklanmasına, IFRS S2 ise iklimle ilgili açıklamalara odaklanır.

BDDK ve Yeşil Varlık Oranı

Bankacılık tarafında BDDK sürdürülebilir bankacılık, iklim riski ve yeşil finansmanın geliştirilmesine yönelik çeşitli çalışmalar yürütmektedir.

2025 yılında yayımlanan Bankaların Yeşil Varlık Oranı Hesaplaması Hakkında Tebliğ ile bankacılık sektörünün yeşil faaliyetlerle ilişkili varlıklarının daha sistematik biçimde izlenmesine yönelik önemli bir adım atılmıştır.

Türkiye Yeşil Taksonomisi

Türkiye'de hangi ekonomik faaliyetlerin çevresel açıdan sürdürülebilir kabul edileceğini ortak kriterlerle belirlemeyi amaçlayan ulusal yeşil taksonomi çalışmaları da sürmektedir.

Ticaret Bakanlığı'nın sürdürülebilir finansman çalışmalarında ve İklim Değişikliği Başkanlığı dokümanlarında ulusal taksonominin Türkiye'nin sürdürülebilir finans altyapısının önemli unsurlarından biri olduğu görülmektedir.

Taksonominin gelişimi şirketler, bankalar ve yatırımcılar açısından hangi faaliyetlerin “yeşil” olarak değerlendirileceğine ilişkin ortak bir dil oluşturması bakımından önem taşımaktadır.

Şirketler Sürdürülebilir Finans İçin Nasıl Hazırlanabilir?

Sürdürülebilir finans yalnızca finans departmanının yönetebileceği bir süreç değildir.

Sağlıklı bir yapı için finans, risk, sürdürülebilirlik, operasyon, insan kaynakları, hukuk, denetim ve üst yönetimin birlikte çalışması gerekebilir.

Şirketler sürece şu adımlarla başlayabilir:

1. Önemli ESG Konularını Belirleyin

Her şirket için aynı sürdürülebilirlik konusu aynı finansal öneme sahip değildir.

Sektörün, faaliyet modelinin ve değer zincirinin hangi çevresel veya sosyal risklere maruz kaldığı belirlenmelidir.

2. Finansal Etkiyi Analiz Edin

ESG konusu ile şirketin:

• gelirleri,
• operasyonel maliyetleri,
• sermaye harcamaları,
• varlık değerleri,
• finansman maliyeti,
• kredi riski

arasındaki bağlantı analiz edilmelidir.

3. Ölçülebilir KPI'lar Oluşturun

“Daha sürdürülebilir olacağız” gibi genel hedefler yerine ölçülebilir ve zaman sınırı olan göstergeler oluşturulmalıdır.

4. Veri ve Raporlama Altyapısı Kurun

Sürdürülebilir finansmanın güvenilirliği kullanılan verinin kalitesiyle doğrudan ilişkilidir.

Finansal olmayan göstergelerin düzenli, izlenebilir ve gerektiğinde doğrulanabilir şekilde üretilmesi gerekir.

5. Uygun Finansman Aracını Seçin

Belirli bir çevresel proje için yeşil kredi veya yeşil tahvil uygun olabilirken kurum genelindeki sürdürülebilirlik performansını geliştirmeyi hedefleyen bir şirket için sürdürülebilirlik bağlantılı finansman yapıları değerlendirilebilir.

Bu dönüşümün yalnızca finansman ürünü seçiminden ibaret olmadığını; iş modeli, rekabetçilik ve kurumsal dayanıklılıkla nasıl ilişkilendiğini daha geniş açıdan değerlendirmek içinSürdürülebilirlik Artık Bir “İyilik Hareketi” Değil, Şirketinizin Hayatta Kalma Kılavuzu içeriğini inceleyebilirsiniz.

Sürdürülebilir Finans Örnekleri Nelerdir?

Sürdürülebilir finans birçok farklı sektörde kullanılabilir.

Yenilenebilir Enerji

Bir güneş veya rüzgâr santralinin yeşil kredi ya da yeşil tahville finanse edilmesi.

Enerji Verimliliği

Bir fabrikanın enerji tüketimini azaltacak ekipman ve teknolojilere yatırım yapılması.

Yeşil Binalar

Enerji ve su verimliliği yüksek, çevresel performans kriterleri sağlayan yapıların finansmanı.

Temiz Ulaşım

Elektrikli toplu taşıma, raylı sistemler veya düşük karbonlu ulaşım altyapısının finansmanı.

Sosyal Konut

Düşük veya orta gelirli grupların erişebileceği uygun fiyatlı konut projelerinin sosyal finans araçlarıyla desteklenmesi.

Sürdürülebilir Tarım

Su tüketimini azaltan, toprak kalitesini koruyan veya iklim değişikliğine dayanıklılığı artıran tarımsal yatırımlar.

Şirket Dönüşümü

Karbon yoğun faaliyet gösteren bir şirketin emisyon yoğunluğunu azaltması için performansa bağlı sürdürülebilirlik bağlantılı kredi kullanması.

Sık Sorulan Sorular

Sürdürülebilir finans nedir?

Sürdürülebilir finans, finansal kararlar alınırken finansal risk ve getirilerin yanı sıra çevresel, sosyal ve yönetişim faktörlerinin de değerlendirilmesi yaklaşımıdır.

Sürdürülebilir finansman nedir?

Sürdürülebilir finansman, çevresel veya sosyal fayda yaratan projelerin ya da şirketlerin sürdürülebilirlik performanslarının çeşitli kredi ve sermaye piyasası araçları aracılığıyla finanse edilmesini kapsar.

ESG açılımı nedir?

ESG; Environmental, Social and Governance kelimelerinin kısaltmasıdır. Türkçede Çevresel, Sosyal ve Yönetişim yani ÇSY olarak kullanılabilir.

ESG kredisi nedir?

“ESG kredisi” piyasada farklı sürdürülebilir kredi yapılarını tanımlamak için kullanılan genel bir ifade olabilir. Kredinin belirli yeşil veya sosyal projelere tahsis edildiği modeller ile finansal koşulların şirketin ESG performansına bağlandığı sürdürülebilirlik bağlantılı krediler birbirinden ayrılmalıdır.

Sürdürülebilir bankacılık nedir?

Sürdürülebilir bankacılık; bankaların kredi tahsisi, yatırım, risk yönetimi ve diğer finansal kararlarında çevresel, sosyal ve yönetişim riskleri ile fırsatlarını dikkate almasıdır.

Sürdürülebilir yatırım nedir?

Sürdürülebilir yatırım, yatırım analizinde finansal göstergelerle birlikte ESG faktörlerini de değerlendiren yatırım yaklaşımlarının genel adıdır.

Sürdürülebilir yatırım fonları nedir?

Sürdürülebilir yatırım fonları, yatırım seçimlerinde ESG, sürdürülebilirlik, iklim, sosyal etki veya benzeri kriterleri kullanan fonlardır. Fonların stratejileri birbirinden farklı olabileceğinden yatırım politikalarının ayrıca incelenmesi gerekir.

Yeşil finans ile sürdürülebilir finans aynı şey mi?

Hayır. Yeşil finans öncelikle çevresel amaçlara odaklanırken sürdürülebilir finans çevresel faktörlerin yanı sıra sosyal ve yönetişim faktörlerini de kapsayan daha geniş bir kavramdır.

Greenwashing nedir?

Greenwashing veya yeşil aklama, bir şirketin, ürünün veya finansal yatırımın çevresel özelliklerinin gerçekte olduğundan daha olumlu veya sürdürülebilir gösterilmesidir.

AB Taksonomisi nedir?

AB Taksonomisi, ekonomik faaliyetlerin belirlenen çevresel kriterler çerçevesinde sürdürülebilir olarak sınıflandırılmasına yardımcı olan Avrupa Birliği sınıflandırma sistemidir.

Sonuç

Sürdürülebilir finans artık yalnızca çevreci projelere kaynak sağlayan niş bir finans modeli olarak değerlendirilemez. ESG risklerinin yatırım analizinden kredi tahsisine, sermaye piyasalarından kurumsal raporlamaya kadar birçok finansal sürece entegre edilmesiyle kapsamı giderek genişleyen bir alan haline gelmiştir.

Yeşil tahviller, sürdürülebilirlik bağlantılı krediler, sürdürülebilir yatırım fonları ve diğer finansal araçlar bu dönüşümün görünür ürünleridir. Ancak sürdürülebilir finansın temelinde yalnızca yeni ürünler değil; kaliteli veri, ölçülebilir hedefler, şeffaf raporlama, güçlü yönetişim ve uzun vadeli risk yönetimi bulunur.

Türkiye'de SPK, BDDK, KGK ve ilgili kamu kurumlarının yürüttüğü çalışmalar da sürdürülebilir finans altyapısının giderek daha standartlı ve ölçülebilir bir yapıya doğru ilerlediğini göstermektedir. Şirketler ve finans profesyonelleri açısından asıl dönüşüm ise sürdürülebilirliği finansal kararların dışında ayrı bir konu olarak görmek yerine, yatırım, risk ve strateji süreçlerinin bir parçası hâline getirebilmek olacaktır.